Handboek deradicalisering en disengagement: lokale aanpakken in Nederland en België
Routledge Handbook of Deradicalisation and Disengagement
Hoofdstuk 16 · “Deradicalisation and disengagement in the Benelux: a variety of local approaches”
Hoe werken lokale aanpakken voor deradicalisering en disengagement? Amy-Jane Gielen beschrijft hoe gemeenten en partners in Nederland en België samenwerken aan persoonsgerichte trajecten, hoe interventies aansluiten bij de lokale context en welke inzichten professionals kunnen meenemen naar beleid en praktijk.
Wat staat er in het handboek deradicalisering en disengagement?
Het internationale handboek brengt historische contexten, theoretische discussies, nationale aanpakken en praktische strategieën rond deradicalisering en disengagement samen. De bijdragen verkennen hoe mensen gewelddadige bewegingen verlaten en welke rol verandering in overtuigingen en gedrag daarbij speelt.
De bundel belicht uiteenlopende ideologische contexten, waaronder politiek en religieus geïnspireerd extremisme. De drie delen behandelen definities, achtergronden en theorieën; de rol van betrokken actoren; en regionale casestudy’s.
Hoe worden deradicalisering en disengagement lokaal aangepakt in de Benelux?
Gielen laat zien hoe nationale en lokale beleidskaders samen vormgeven aan de gemeentelijke praktijk. Gemeenten brengen partners bij elkaar en stemmen ondersteuning af op mensen, omstandigheden en lokale behoeften.
Lokale verantwoordelijkheid en sturing
Het hoofdstuk schetst hoe nationale, federale en lokale beleidskaders doorwerken in de aanpak. Gemeenten spelen in beide landen een belangrijke rol in het organiseren van persoonsgerichte ondersteuning.
Multidisciplinaire aanpak
In de besproken aanpakken werken gemeenten samen met partners uit onder meer het veiligheids- en sociale domein. De samenwerking helpt om signalen, professionele perspectieven en mogelijke interventies in samenhang te wegen.
Maatwerk per persoon en context
Deradicalisering en disengagement krijgen vorm in uiteenlopende lokale trajecten. Het hoofdstuk benadrukt dat aanpakken moeten aansluiten op de context, de behoeften en de situatie van de persoon.
Wat is het verschil tussen deradicalisering en disengagement?
Deradicalisering gaat over verandering in extremistische overtuigingen. Disengagement betreft afstand nemen van gewelddadig extremistisch handelen of een netwerk. De begrippen beschrijven verschillende doelen die in de praktijk naast elkaar kunnen staan.
Ook re-integratie en rehabilitatie kunnen deel uitmaken van een traject. Door deze doelen helder te benoemen, kunnen gemeenten en partners ondersteuning en evaluatie goed op elkaar afstemmen.
Welke bouwstenen helpen bij deradicalisering en disengagement?
Het hoofdstuk brengt de lokale aanpakken en beschikbare evaluaties samen. Het benoemt wat gemeenten en partners helpt om persoonsgerichte trajecten zorgvuldig vorm te geven.
Daarbij komen multidisciplinaire samenwerking, goed toegeruste professionals, vertrouwen in de werkrelatie en aandacht voor sociale, ideologische en praktische omstandigheden naar voren. Systematische risicotaxaties, registratie van interventies en langdurige evaluatie helpen teams om doelen, aanpak en resultaten met elkaar te verbinden.
Maak doelen, interventies en resultaten zichtbaar
Heldere doelen, goede registratie en evaluatie geven teams houvast om hun aanpak te volgen en verder te ontwikkelen.
Bekijk de ICCT Live Briefing over deradicalisering en disengagement
In deze opname van 30 juni 2021 staat het Routledge Handbook of Deradicalisation and Disengagement centraal. Redacteur Stig Jarle Hansen licht het handboek toe; Amy-Jane Gielen bespreekt lokale aanpakken en praktijklessen uit Nederland en België.
Meer over radicalisering, preventie en deradicalisering in detentie
Verdiep je in het preventieclassificatiemodel en onderzoek naar interventies voor deradicalisering en disengagement binnen DJI.
Preventieclassificatiemodel voor radicalisering
Lees hoe primaire, secundaire en tertiaire preventie zich tot elkaar verhouden en welke rol samenwerking tussen het sociale en veiligheidsdomein speelt.
Bekijk het preventieclassificatiemodel →DJI-onderzoek naar deradicalisering en disengagement in detentie
Lees wat het evaluatieonderzoek laat zien over het interventieaanbod binnen de Dienst Justitiële Inrichtingen.
Lees over het DJI-onderzoek →Vertaal kennis over deradicalisering naar beleid en praktijk
Dr. Amy-Jane Gielen ondersteunt overheden en publieke organisaties bij onderzoek, evaluatie, beleidsontwikkeling en samenwerking rond radicalisering en extremisme.
Bronvermelding: deradicalisering en disengagement in de Benelux
Gielen, Amy-Jane (2020). ‘Deradicalisation and disengagement in the Benelux: a variety of local approaches’. In: Stig Jarle Hansen en Stian Lid (red.), Routledge Handbook of Deradicalisation and Disengagement (pp. 211–223). London: Routledge.
