Een integraal denkkader
Preventieclassificatiemodel voor radicalisering
Hoe verbind je brede preventie, gerichte ondersteuning en het voorkomen van recidive? Het preventieclassificatiemodel maakt de verschillende preventiefasen inzichtelijk en helpt gemeenten en professionals om het sociale en veiligheidsdomein samen te laten werken.
Drie niveaus van preventie
Het model ordent preventie naar de fase waarin mensen zich bevinden en het doel van de inzet. De niveaus vullen elkaar aan: een integrale aanpak heeft oog voor zowel de brede basis als gerichte ondersteuning.
Primaire preventie
Richt zich op de samenleving als geheel en op het versterken van weerbaarheid en beschermende factoren. Ook het toerusten van professionals en sleutelfiguren hoort hierbij.
Doel: de voedingsbodem voor radicalisering verkleinen en veerkracht versterken.
Secundaire preventie
Richt zich op mensen bij wie zorgen of signalen bestaan en op hun sociale omgeving. Ondersteuning vraagt om maatwerk en samenwerking tussen betrokken professionals.
Doel: voorkomen dat radicale attitudes overgaan in schadelijk of strafbaar gedrag.
Tertiaire preventie
Richt zich op mensen die al betrokken zijn geweest bij extremistisch gedrag. Interventies sluiten aan op de persoon en context, met aandacht voor terugkeer en omgeving.
Doel: recidive en nieuwe aanwas voorkomen.
Waarom dit model?
Preventie van radicalisering is niet alleen een veiligheidsvraagstuk. De maatschappelijke opgave vraagt ook om de kennis en inzet van het sociale domein. Het model maakt zichtbaar hoe die domeinen elkaar in verschillende preventiefasen aanvullen.
Wat maakt het inzichtelijk?
- welke preventiefase en doelgroep centraal staan;
- hoe brede preventie en persoonsgericht maatwerk zich tot elkaar verhouden;
- waar samenwerking tussen sociaal en veiligheidsdomein nodig is;
- of interventies samen een evenwichtige aanpak vormen.
Van model naar toepassing
Gebruik het model als gesprekshulp bij het ontwikkelen, beschrijven of evalueren van beleid en interventies.
Bepaal de opgave
Beschrijf welk vraagstuk je wilt voorkomen of aanpakken en wie daarbij betrokken zijn.
Plaats de inzet
Kijk op welk preventieniveau activiteiten zich richten en welk doel ze daar dienen.
Verbind partners
Bespreek welke expertise nodig is en hoe de domeinen elkaar kunnen aanvullen.
Wetenschappelijke basis
Ontwikkeld in het kader van mijn proefschrift
Het preventieclassificatiemodel is ontwikkeld als onderdeel van Cutting through Complexity. Evaluating Countering Violent Extremism, het proefschrift waarop Amy-Jane Gielen in 2020 promoveerde aan de Universiteit van Amsterdam.
Veelgestelde vragen
Wat is het preventieclassificatiemodel?
Het is een denkkader dat preventie van radicalisering ordent in primaire, secundaire en tertiaire preventie. Het helpt om doelgroepen, doelen en samenwerking tussen het sociale en veiligheidsdomein in samenhang te bekijken.
Voor wie is het model bedoeld?
Het model is bruikbaar voor gemeenten, beleidsmakers en professionals die preventiebeleid of interventies ontwikkelen, uitvoeren of evalueren.
Is het model een stappenplan of interventie?
Nee. Het model is een classificatie- en gesprekskader. Het helpt om de preventiefase en het doel van inzet te duiden; de passende aanpak hangt af van de lokale context en betrokken mensen.
Waar vind ik meer achtergrond bij het model?
Lees het interview over de ontwikkeling van het model en bekijk het proefschrift Cutting through Complexity bij Amsterdam University Press.
Lees het interview over het model
In het interview vertelt Amy-Jane Gielen waarom het model is ontwikkeld en hoe het sociaal en veiligheidsdomein samenkomen.
Verkennen wat het model voor jouw vraagstuk kan betekenen?
Plan een vrijblijvend gesprek met dr. Amy-Jane Gielen.